Line-array
Luidsprekersysteem.

IPSIS heeft een systeem ontwikkeld waarbij met conventionele luidsprekers die zijn gemodificeerd een goede line array voor gericht geluid in galmende zalen, kerken enzovoorts wordt gerealiseerd. Het voordeel is dat het systeem compact is en lang niet zo duur als andere hoogwaardige systemen. En natuurlijk kan ontwerper/vormgever Wim Bakker kasten ontwerpen die aan de smaak van de opdrachtgever en het zaalinterieur zijn aangepast.

Ruimten die sterk galmen en waar toch een goede spraakverstaanbaarheid moet worden gerealiseerd vormen traditioneel een probleem voor luidsprekerinstallateurs. Aanpassen van een zaal is vaak duur, en soms zelfs ongewenst. In kerken combineert met graag een lange galmtijd, ideaal voor orgelmuziek en zang, met een goede spraakverstaanbaarheid.

Om het galmveld van de ruimte zo weinig mogelijk aan te stoten worden vaak luidsprekers gebruikt met een gerichte geluidsafstraling. Zo wordt het geluid op het publiek gericht en niet op wanden en plafonds, wat reflecties veroorzaakt die de galm vermeerderen.
Luidsprekers met een gerichte afstraling zoals kolomluidsprekers en hoornluidsprekers voldoen niet altijd. Kolomluidsprekers veroorzaken zogenaamde lobing, waarbij de luidspreker toch geluid afstraalt naar gebieden die niet moeten worden aangestraald. Hoorns hebben voor extreem galmende ruimten vaak te weinig richting, wat ook tot problemen leidt.
De moderne aanpak voor dit soort problemen is de zogenaamde line-array.

Een line-array is een doordacht systeem met een bijzonder hoge richtingskarakteristiek waarbij lobing wordt voorkomen.

Principe
Het principe van een line-array is het genereren van een vlak golffront. Een luidspreker heeft de eigenschap om, wanneer de golflengte van het afgestraalde geluid groter wordt dan de luidspreker, geluid in alle richtingen af te stralen. Dit is vaak niet gewenst omdat zo galmvelden worden aangestoten wat bijvoorbeeld spraakverstaanbaarheid verslechtert.

Door de luidspreker groter te maken wordt de richtingwerking ook groter.

Maar tegelijk worden problemen geintroduceerd. De luidsprekers bevinden zich vaak te ver uit elkaar om bij hogere frequenties een goede afstraling te waarborgen; de golflengtes van het geluid worden kleiner dan de luidsprekerafmetingen. Daardoor ontstaat zogenaamde lobing, de luidspreker zal door interferentie van de as af geluid gaan genereren.

Er zijn systemen die goed met dit soort problematiek omgaan, door gebruik van slimme geluidsgeleiders voor de luidsprekers of door gebruik van luidsprekers die vrijwel perfect op elkaar aansluiten.
Nadelen van een systeem met golfgeleider is dat het groot is en hoornvervorming veroorzaakt. De systemen zijn ook nogal duur.
Perfect aansluitende luidsprekers was alleen mogelijk met bandluidsprekers, een systeem met speciale luidsprekers. Dit werkt vaak perfect, maar het nadeel is dat deze systemen extreem prijzig zijn.

IPSIS heeft een systeem ontworpen waarbij met conventionele luidsprekers die zijn gemodificeerd een goede line array wordt gerealiseerd. Het voordeel is dat het systeem compact is en lang niet zo duur als andere systemen.

Metingen rondom luidsprekers geven aan of de speakers niet alleen op de as, recht voor de luidspreker, maar ook van de as af het gewenste afstraalgedrag vertonen.

Hier een voorbeeld van metingen aan een array van 4 tweeters die 20 mm uit elkaar zijn geplaatst, 4 tweeters die 10 mm uit elkaar zijn geplaatst, 24 tweeters die zeer dicht bij elkaar zijn geplaatst en 32 tweeters die zeer dicht bij elkaar zijn geplaatst.

Hieruit blijkt duidelijk dat luidsprekers die dicht bij elkaar zijn gemonteerd een beter afstraalgedrag tonen; de speaker straalt alleen recht vooruit. Speakers die uit elkaar zijn gemonteerd veroorzaken van de as af zogenaamde lobing, er wordt geluidsenergie afgestraald die reflecteert tegen bijvoorbeeld wanden en muren, en daardoor problemen veroorzaakt.

De tweeters met 24 en 32 elementen veroorzaken pas boven de 10.000 Hz ongewenst gedrag. Deze frequenties dragen niet bij aan de spraakverstaanbaarheid en worden in de praktijk in grotere zalen meestal weggedempt met equalizers.
 

Line-arrays moeten geluid net over de hoofden van het publiek afstralen. De gegevens hier zijn dus op deze manier gemeten; met de meetmicrofoon op de onderkant van de kast gericht.

De frequentiekarakteristiek controleert of alle frequenties even luid worden weergegeven.

De uitklinkkarakteristiek (waterval) geeft weer of er storende resonanties in het weergegeven geluid aanwezig zijn.

Onze line-arrays gedragen zich als normale luidsprekers. Er zijn geen speciale versterkers of processors nodig. In de praktijk blijkt een eenvoudige parametrische equalizer voldoende om de array aan te passen aan de moeilijkste zalen.

IPSIS zorgt uiteraard voor het inmeten en afstellen van alle professionele luidsprekersystemen.

Technische gegevens
Het systeem is modulair, er worden kasten geleverd die full range zijn en kunnen worden gestacked (goed Nederlands voor opstapelen), en er kunnen mid-laag units worden bijgestacked. Zo kan een economisch voordelig speakersysteem worden samengesteld.
 

Technische gegvens:

Full range kast LAF 32-12

Afmetingen H*B*D (mm): 1240 * 230 * 100
Gewicht 20 kg
Frequentiebereik : 100 Hz - 20.000 Hz
Sensitivity: 99 dB/1W@1m
Belastbaar tot 300 Watt
Frequentiebereik waarbij effectieve lobing wordt onderdrukt tot -18 dB is laag frequent bepaald door aantal midlaag units
Hoog frequent > 10.000 Hz.
Max SPL: 123dB@1m

Mid-laagkast LAM 12

Afmetingen H*B*D (mm): 1240 * 230 * 100
Gewicht 15 kg
Frequentiebereik : 100 Hz - 2000 Hz
Sensitivity: 99 dB/1W@1m
Belastbaar tot 300 Watt
Max SPL: 123dB@1m

Samen met LAF 32-12 wordt systeem LA 32-24 of LA32-36 gecreŽerd
Belastbaarheid respectievelijk 600 watt en 900 Watt.
Max SPL: 126dB@1m